Logo stadsbladutrecht.nl

'Op zoek naar mijn Russische roots'

  Human Interest
Gaby Jongenelen Fotografie.

Om inspiratie op te doen voor haar debuutroman gaat Liza Weeda drie jaar op reis door het voormalige Sovjet Unie. Een groot deel van haar familie woont er nog steeds.

Door Machiel Coehorst

UTRECHT - In mei dit jaar tekende de Utrechtse schrijfster een contract bij uitgeverij de Bezige Bij. "Dat is geweldig ja. En er waren ook nog vier andere uitgevers geïnteresseerd," vertelt ze. Over vier jaar moet haar eerste roman klaar zijn. Ter inspiratie reist ze, vanaf oktober, drie jaar door de voormalige Sovjet-republieken. Tussendoor geeft ze ook nog les aan de Kunstacademie ArtEZ en de Rockacademy in Tilburg, dus Weeda pendelt op en neer tussen de voormalige Sovjet Unie en Nederland.

Of haar boek fictie of non-fictie wordt is nog ongewis. Een overkoepelend thema heeft Weeda wel al in gedachten: "Ik ga mensen de volgende vraag stellen: 'Stel dat je een museum zou mogen inrichten, met aan de ene kant alles wat goed was aan de voormalige Sovjet Unie, en aan de andere kant alles wat slecht was, wat zet je dan waar neer?' Op basis van de antwoorden van de geïnterviewden en haar reiservaringen construeert Weeda haar verhaal.

De precieze route moet ze nog uitstippelen, maar zeker is dat haar reis aanvangt in de Baltische staten. "In Litouwen ga ik in ieder geval een Lenin en Stalin pretpark bezoeken. Dat lijkt me apart." In Kazachstan gaat ze langs bij familie en de stad Koersk is ook een reisdoel. "Mijn vader las me verhalen voor van de absurdistische schrijver Daniil Charms, die daar in een inrichting heeft gezeten. Een hele fascinerende man vond ik dat." Grote obstakels onderweg verwacht de schrijfster niet, misschien alleen in de dictatuur Turkmenistan. "In dat land kan ik niet zeggen dat ik schrijver ben. Opnames maken is er ook verboden. Ik zal moeten liegen dat ik student ben."

Tijdens haar studie Creative Writing in Utrecht bezocht Weeda al een keer Oekraïne, het vaderland van haar oma en de woonplaats van een groot deel van haar familie. Over dat bezoek schreef ze de novelle 'De benen van Petrovski'. Ze interviewde ook haar Oekraïens - Russische oma, die sinds 1945 in Nederland woont. "Niemand van onze familie interesseerde zich voor haar verhaal. Ik dacht: hallo, straks is ze dood!" Haar oma werd in de WOII te werk gesteld in een fabriek in Frankfurt. Ze ontmoette daar een Nederlandse man en toen in 1945 de poorten van de fabriek opengingen, reisden ze samen naar Den Haag.

Familiebanden in Oekraïne zijn heel anders dan in Nederland. "Hier zijn we afstandelijker en nuchterder. Familie staat daar hoger in het vaandel," vertelt Weeda. In haar debuutroman maakt de schrijfster niet alle familiegeheimen openbaar. "Er zijn verhalen die ik graag zou willen vertellen, maar waarmee ik mijn familie in gevaar kan brengen. Twee zomers geleden is mijn neef, Kolja, vermoord in het oorlogsgebied. De Krim was toen net geannexeerd. Hij was drie maanden vermist en werd dood en gemarteld teruggevonden."

Voordat ze op reis gaat moet ze wel nog even aan haar Russisch werken. "Dat is echt vreselijk slecht. Het is een lastige taal met al die naamvallen."

Reageer als eerste
Meer berichten