Foto:

Bitterzoete Route in Lombok gaat langs 'foute' straatnamen

Sinds oktober vorig jaar is er een een wandelroute door twaalf straten in Lombok met een omstreden naam, zoals de J.P. Coenstraat en de Van Heutsztstraat. De bedoeling: het onderstrepen van de onfrisse kanten van het Nederlandse koloniale verleden.

UTRECHT - De Bitterzoete Route is een initiatief van de werkgroep Gepeperde Straten (bestaande uit activisten, buurtbewoners, studenten en politiek actieve leden) en de gemeente Utrecht. Studenten van de Universiteit van Utrecht deden voor de route onderzoek naar de relatie tussen de straatnamen en de koloniale geschiedenis van Nederland. Fiona Frank van de werkgroep Gepeperde Straten had het liefst gezien dat de straatnamen veranderd zouden worden, maar zover wilde de gemeente niet gaan. "Dit is een eerste stap. Ons belangrijkste doel is om bewustwording te creëren," vertelt Frank in cultuurcafé Kopi Susu aan de Kanaalstraat.

Frank (bestuurslid bij Groen Links, maar, zo benadrukt ze: "Ik doe dit op persoonlijke titel") woont intussen meer dan twintig jaar in de wijk Lombok. De straatnamen vielen haar vanaf het begin al op. "Maar toen was de tijd er nog niet rijp voor. Nu zie je dat scholen hun naam veranderen, zoals de J.P. Coenschool in Amsterdam." Mensen moeten volgens haar gaan beseffen dat Jan Pieterszoon Coen meer was dan een heldhaftige 'gouverneur generaal van voormalig Nederlands-Indië', zoals het straatbordje in de Lombokse straat vermeldt. "Hij was ook een genocidepleger. Het zou geen slecht idee zijn om dat erbij te vermelden, maar ik vraag me af of er dan nog iemand in die straat wil wonen."

De straatnamen in de Utrechtse wijk Lombok zijn tot stand gekomen aan het begin van de 20e eeuw, toen Nederland overzees nog zeer actief was, en zeker niet alleen in positieve zin: "Nieuws over de gruwelijke inname van Lombok, compleet met gespieste hoofden, werd hier ontvangen met: "Kijk eens hoe goed we bezig zijn!" Om dat te vieren werden er straatnamen naar benoemd. Bizar." Volgens Frank stond Nederland bekend als een van de wreedste kolonisators. "Ook toen al waren er overigens tegengeluiden te horen, maar daar werd verder geen aandacht aan besteed."

De Bitterzoete Route in de wijk Lombok wordt gemarkeerd door pinnen in de grond met het embleem erop. Aan de hand van historische uitleg over de straatnamen op de website kunnen geïnteresseerden de route lopen. Het is de bedoeling om in de toekomst regelmatig een gids het woord te laten voeren onderweg. De lancering van de route in oktober dit jaar (met een gids) maakte veel los bij de wandelaars: "Mensen vonden het heel heftig omdat ze echt niet wisten hoe erg het allemaal was. Bij de tweede en de derde straat trokken ze wit weg, en vroegen ze zich af: wanneer eindigt deze martelgang?" Volgens Frank is de route nog niet compleet: "De Krugerstraat zou er heel goed bij passen."

Meer info: bitterzoeteroute.nl

Door Machiel Coehorst

Meer berichten