Yvette Nikov was nieuwsgierig naar haar opa en deed onderzoek. 'Blijkt dat hij is rijk geworden met een paar seksbioscopen en winkels met erotische artikelen.' Foto: Sterre ten Houte de Lange
Yvette Nikov was nieuwsgierig naar haar opa en deed onderzoek. 'Blijkt dat hij is rijk geworden met een paar seksbioscopen en winkels met erotische artikelen.' Foto: Sterre ten Houte de Lange (Foto: Sterre ten Houte de Lange)

Bijzondere scriptie voor Yvette Nikolov: ze onderzocht seksbioscopen

Yvette Nikolov dook in de geschiedenis van haar opa en ontdekte zijn handel in seksbioscopen. Een perfect studieonderwerp voor een student Film- en Televisiewetenschappen.

Door Sterre ten Houte de Lange

UTRECHT - Yvette Nikolov wist eigenlijk niks over haar opa. Hij had zijn vrouw en kleine kinderen in armoede achter had gelaten. Daarna is het nooit meer helemaal goed gekomen. Toch was Yvette nieuwsgierig: wie was die man? Toen ze bij haar moeder en familieleden ging doorvragen, bleek hij niet zomaar een handelaar was geweest. Hij was rijk geworden met een paar seksbioscopen en winkels met erotische artikelen. "Het schijnt dat mijn oom er nog een paar heeft. Maar daar wordt niet over gesproken in de familie."

In dezelfde tijd dat Yvette het beroep van haar grootvader ontdekte, was ze op zoek naar een onderwerp voor haar afstudeeronderzoek. "Ik ging de archieven in. Er zijn bijna geen onderzoeken gedaan naar de seksbioscopen. De komst en het verdwijnen ervan was dus een perfect scriptieonderwerp." De seksbioscopen van Yvettes opa bevonden zich in Limburg, maar Utrecht kende in de jaren zestig en zeventig ook een seksbioscoop: de Paradise, tegenover het Vredeburg. De archieven van de Limburgse bioscopen zijn meer dan twee uur reizen, dus Yvette richtte zich op de Paradise. "Ik ben altijd gefascineerd geweest door de seksuele revolutie van de jaren 60 en 70. Seks werd bevrijd uit de taboesfeer. Maar tegelijkertijd was veel 'vrije seks' vrouwonvriendelijk en seksistisch. Die tegenstrijdigheid vind ik heel interessant."

Die strijd zorgde voor de opkomst en neergang van de Paradise. "In het begin van de jaren zestig was de seks vooral suggestief. In die films zie je iemand kussen, langzaam de kleren uittrekken, maar de daad komt niet in beeld." Vanaf 1965 wordt de Nederlandse filmkeuring was soepeler. "Er mocht meer bloot in films vertoond worden. De samenleving is dan van mening dat seks gestimuleerd moet worden. Ook gewone bioscopen gingen seksfilms programmeren." Een paar jaar later kwam er een kanteling. De feministen waren niet gediend van die seksfilms. De Dolle Mina's protesteren in Utrecht tegen de Paradise en gooiden poep tegen het filmscherm. Kort daarna werd de videorecorder ontwikkeld. Men kon daardoor thuis porno kijken. "Daar heb je toch meer privacy dan in een zaal met vierhonderd stoelen." In 1989 zijn bijna alle seksbioscopen gesloten. "Alhoewel Eroshop Davy's op de Amsterdamsestraatweg nog steeds één achterafzaaltje heeft waarin ze pornofilms vertonen."
Yvette heeft haar master Film- en Televisiewetenschappen afgerond. "Ik ben door mijn scriptie dichterbij mijn moeder gekomen. Ondanks dat ze nog steeds niet graag over haar vader spreekt. Ik begrijp haar wel beter."

Meer berichten